toalety przenośne -

dochodowe niż lokaty eurowalutowe. Największe korzyści uwidoczniły się w przypadku lokat referencyjnych w JPY i wyniosły przykładowo 15,9% dla rocznych lokat złotówkowych, 11,7% dla rocznych depozytów na czeskim rynku pieniężnym oraz 12,7% w przypadku inwestycji na Węgrzech. Tak duże korzyści były rezultatem relatywnie bardzo niskiego oprocentowania inwestycji pieniężnych w JPY na rynku eurowalutowym (poniżej 1% w całym badanym okresie, dyferencjał stóp procentowych wynosił nawet do kilkunastu punktów procentowych) oraz niższej deprecjacji a nawet okresowych aprecjacji walut krajów środkowo-europejskich wobec JPY. W przypadku

pozostałych eurowalut dwunastomiesięczne lokaty pieniężne w Polsce przynosiły nadwyżkę średnio na poziomie od 8,9% do 10,2%, podobne lokaty na czeskim rynku pieniężnym od 5,1% do 6,7%, natomiast na Węgrzech od 6,0% do 7,7%. Rozpatrując nadwyżki stopy zwrotu inwestycji o krótszych horyzontach czasowych sprowadzone do wielkości w skali roku, można zauważyć, że wynosiły one od kilku do kilkunastu procent, w zależności od analizowanej pary walut. W przypadku wspomnianych inwestycji jednotygodniowych ujemne nadwyżki (niedobory) wynikają z faktu, że w krótkim okresie różnica toalety

przenośne stóp procentowych nie rekompensuje kosztów transakcyjnych w postaci marży kursowej, które w badaniu przyjęto na poziomie 0,4%. Pomimo znaczących średnich nadwyżek inwestorzy lokujący środki pieniężne w Europie Środkowej narażeni byli na wysokie ryzyko przejawiające się w zrealizowanych niedoborach stopy zwrotu w poszczególnych okresach, które wynikały z deprecjacji waluty polskiej, czeskiej lub węgierskiej, znacznie przekraczającej dyferencjał stóp procentowych. Wysoka niepewność realizowanych nadwyżek uwidoczniła się w bardzo wysokim rozstępie (różnicy między maksymalną i minimalną zrealizowaną nadwyżką) dochodzącym do poziomu kilkudziesięciu procent w skali

danego okresu inwestycyjnego oraz wysokim współczynniku dyspersji, przybierającym w większości przypadków wartości znacznie przekraczające jedność. Oznacza to, że nadwyżki realizowane w poszczególnych okresach mogły znacznie różnic się od średniej wartości, a zatem odchylnie od kursu parytetowego występowało dwustronnie i z różną intensywnością w poszczególnych okresach. Zmiany nadwyżki stopy zwrotu z inwestycji na lokalnych rynkach pieniężnych Europy Środkowo-Wschodniej w badanym okresie przedstawiono na wykresach 1-3 przykładowo dla lokat sześciomiesięcznych dla wybranych par walut, a wyniki analizy statystycznej zaprezentowano sumarycznie w tabelach 1-3. Wnioski Obserwowane

transportas przeciętne nadwyżki stopy zwrotu są wynikiem odchylenia od międzynarodowego efektu Fishera, co oznacza, że kurs walutowy PLN, CZK oraz HUF wobec eurowalut nie dostosowywał się do różnicy pomiędzy stopami procentowymi na lokalnych rynkach a rynku eurowalutowym. W kategoriach średnich deprecjacja była niższa niż deprecjacja wynikająca z dyferencjału stóp procentowych, co prowadziło do osiągania wyższych stóp zwrotu z inwestycji w walutach wyżej oprocentowanych. Zastanawiając się nad przyczyną i ekonomicznym uzasadnieniem odchyleń od relacji parytetowej, warto uwzględnić fakt, że można je zmierzyć poprzez

odchylenia od parytetu siły nabywczej oraz różnice pomiędzy realnymi stopami procentowymi. Ujęcie to w sensie teoretycznym bazuje na równaniu Fishera, zgodnie z którym różnice pomiędzy nominalnymi stopami procentowymi dla dwóch walut wynikają z różnicy pomiędzy realnymi stopami procentowymi oraz oczekiwanymi stopami inflacji dla tych walut4. A więc: , gdzie di oznacza różnicę nominalnych stóp procentowych, dr – różnicę realnych stóp procentowych, a dp różnicę w stopach inflacji w dwóch krajach. Odejmując od obu stron równania zrealizowaną deprecjację waluty wyżej oprocentowanej otrzymujemy , gdzie doznacza

transportas -